Prosty stereoskopowy aparat fotograficzny
Wiele osób chciałoby wykonywać zdjęcia stereoskopowe, ale aparaty i rzutniki stereoskopowe są w handlu rzadkością, a ponadto ceny tego rodzaju urządzeń są bardzo wysokie. W porównaniu do normalnego wyświetlania przezroczy, rzutowanie obrazów stereoskopowych jest znacznie droższe z powodu wyższej ceny rzutnika, konieczności stosowania okularów stereoskopowych i ekranów wysokiej jakości.
Proste przeglądarki stereo do zdjęć małoobrazkowych nie zawsze dają zadowalający efekt, ponieważ ze względu na małą powierzchnię przezroczy, podczas oglądania nie mamy dostatecznego wrażenia głębi. Efekt trójwymiarowości przestrzeni jest ściśle uzależniony od wymiarów obrazu. Zastosowanie formatu 6X6 cm zapewnia optymalne wykorzystanie filmu, ponieważ odległość dwu środków obrazu przy wymaganym odstępie stereoskopowym, odpowiada średniej odległości między oczami wynoszącej ok. 65 mm.
Wykonanie opisanych poniżej aparatu i rzutnika stereoskopowego nie wymaga zbyt wielkiego nakładu pracy, przy zupełnie dobrych jej wynikach. Z dwu tanich aparatów Pouva-Start można wykonać samodzielnie naprawdę dobry aparat stereoskopowy, wymieniając ich obiektywy (patrz p. 1.4) na stosunkowo niedrogie obiektywy o dobrej jakości. Aparatem tym można wykonywać dobre zdjęcia kolorowe. Budowę aparatu stereoskopowego zaczynamy od zdjęcia tubusów obydwu aparatów. W tym celu odkręcamy śruby znajdujące się na obiektywach, wyjmujemy ich przednie części, a tubusy wykręcamy do tyłu. Następnie przepiłowujemy obudowę dokładnie pod kątem prostym w miejscu pokazanym na - 235. Rzetelne Wykonanie tej czynności decyduje o powodzeniu przy budowie aparatu. Uzyskane w ten sposób części obydwu aparatów (- 2351, II) układamy na równej płaszczyźnie tak. aby między nimi była szczelina ok. 0,5 mm i w kilku punktach sklejamy je szybkoschnącym klejem uniwersalnym (sklejenie spełnia rolę „fastrygi"). Po wyschnięciu sprawdzamy czy obie
połówki ustawione są prawidłowo względem siebie i czy odległość między środkami obiektywów wynosi 65 mm. Jeżeli ustawienie jest prawidłowe, wówczas układamy w szczelinie kilka nitek nasączonych żywicą epoksydową, a pozostałość zarówno z zewnątrz, jak i od wewnątrz wypełniamy tą samą żywicą. Po upływie 24, lub lepiej 48 godzin miejsce łączenia można poddać dodatkowej obróbce wykończeniowej w celu uzyskania gładkiej powierzchni. Te same prace powtarzamy przy wykonywaniu tylnej ścianki aparatu. Niekonieczne jest, ale wskazane umieszczenie na środku aparatu tylko jednego okienka zamiast istniejących dwu. W tym celu najpierw wymontowujemy obydwa okienka usuwając kołki, którymi przymocowane są do obudowy, a następnie jedno z nich umieszczamy na środku aparatu.
cia, uzyskuje się przez odpowiednie wygięcie kabłąka. Ażeby wykonywać prawidłowe zdjęcia stereoskopowe należy mocno wkleić tubusy i umocować na stałe obiektywy. Sposób montażu przedstawiono na - 235. Przy przesuwaniu filmu należy zwrócić uwagę na to, ażeby w lewym polu liczbowym, na tylnej ściance, pokazywały się tylko liczby nieparzyste. Przeglądarkę przedstawiono na - 236. Do jej skonstruowania potrzebne są dwie soczewki skupiające (np. od okularów) o ogniskowej odpowiadającej w przybliżeniu przekątnej przezrocza i wynoszącej 80—100 mm oraz szybka ze szkła mlecznego lub matowanego. Jeśli nie dysponujemy odpowiednim szkłem, umieszczamy papier pergaminowy pomiędzy dwiema przezroczystymi płytkami szklanymi. Boczne ścianki przeglądarki wykoZ opiłków pozostałych po przycinaniu poszczególnych elementów i żywicy epoksydowej przyrządzamy pastę, którą wypełniamy otwory po wymontowanych okienkach, następnie po wyschnięciu pasty wygładzamy uzyskaną powierzchnię i lakierujemy.Na koniec przykręcamy obydwa tubusy i pozostałe połówki obiektywów. Warunkiem wykonania dobrych zdjęć stereoskopowych obiektów szybko się poruszających, jest zsynchronizowanie pracy obydwu migawek. Jeżeli w obydwu aparatach stosuje się obiektywy oryginalne, wtedy równoczesny spust migawek odbywa się za pomocą podwójnego wężyka spustowego. W przypadku zastosowania innych typów obiektywów, np. z migawką Tempor albo Prontor, obydwie dźwignie spustowe łączy się z kabłąkiem. który można wykonać np. z większego gwoździa. Zsynchronizowanie migawek ze względu na konieczność uzyskania tego samego momentu zamknięnuje się z drewna lub tekstolitu o grubości ok. 5 mm, natomiast pozostałe elementy obudowy z blachy aluminiowej o grubości 1,5—2 mm, PCW albo podobnego materiału, który odpowiednio wyginamy Na przedstawiono ruchomy uchwyt przezrocza wykonany z kątownika blaszanego lub z tworzywa sztucznego. Aby zapobiec jego przechylaniu, przymocowujemy go do podstawy za pomocą sprężyny. Do regulacji ostrości w granicach ±7 mm służy aparat mimośrodowy.
Odległość pomiędzy soczewką i przezroczem należy ustalić doświadczalnie i powinna ona być nieco mniejsza od ogniskowej soczewki. Odległość między przezroczem i matówką nie powinna być mniejsza niż 30 mm, aby raa-tówka nie znalazła się w zakresie ostrości obserwacji, w przeciwnym razie byłaby widoczna. Aby uniknąć refleksów świetlnych utrudniających oglądanie, wewnętrzne ścianki przeglądarki malujemy na czarno. Wskazane jest również wstawienie ścianki oddzielającej między osie optyczne soczewek. Odległość soczewek powinna odpowiadać średniej odległości między oczami i wynosić 65 mm. Podczas nastawiania ostrości nie musimy korzystać ze specjalnych urządzeń, ponieważ zdolność akomodacji oka jest bardzo duża. To bardzo upraszcza budowę przeglądarki. Końcowe czynności związane z budową przeglądarki polegają na zamontowaniu bocznych elementów do prowadnic oraz listwy prowadzącej do przezroczy. Odległość między tymi listwami, a soczewkami powinna być określona doświadczalnie. Obudowę przeglądarki przymocowujemy do elementów bocznych za pomocą śrub z wpuszczanym łbem lub, jeśli wykonana jest z tworzyw sztucznych, przyklejamy ją.
dokonując przy tym szybkiego poziomego przesunięcia aparatu na odległość ok. 65 mm Podczas wykonywania tej czynności aparat nie może być przechylony i musi być nastawiony na ten sam punkt nieskończoności.
Fotograf może uzyskać zmianę położenia aparatu przechylając, podczas wykonywania zdjęć, górną część swojego ciała. Jednak jeżeli nawet będziemy stosować nowoczesne aparaty fotograficzne, wyposażone w szybkie migawki i nie wymagające odsuwania od oka podczas wykonywania obydwu zdjęć, to i tak opisana wyżej technika nie zawsze da pozytywne rezultaty. Znacznie lepsze efekty uzyskuje się stosując podczas wykonywania zdjęć stereoskopowych, wspomnianą przesuwkę.
Niezbędnym wyposażeniem przeglądarki, umożliwiającym korzystanie z niej, są ramki do przezroczy. Niestety są duże trudności związane z nabyciem ramek szklanych do zdjęć stereoskopowych o wymiarach 6X13 cm. Problem ten można rozwiązać w sposób następujący: obydwa obrazy układamy na gładkim podłożu zgodnie z układem oczu, to znaczy lewy po lewej stronie, a prawy po prawej i sklejamy je w środku taśmą do klejenia przezroczy Przed umieszczeniem w przeglądarce, zdjęcia stereoskopowe wkłada się między dwie szklane płytki. Opisana metoda pozwala na uniknięcie czasochłonnego oprawiania zdjęć w szkło oraz na na oszczędzenie dużej ilości miejsca przy ich przechowywaniu. Nie oprawione zdjęcia stereoskopowe układamy w skrzynce, w odpowiednio pozaginanych paskach papieru